De Maya´s

Historici onderscheiden de klassieke periode (250-900). Tijdens deze periode, meer in het bijzonder de late fase (600-800), beleeft de Maya-beschaving haar gouden tijdperk. Het is de bloeitijd van de steden in de centrale laagland, van de Río Usumacinta in het westen en Petén tot de Río Motagua in het oosten. In deze periode loopt het bevolkingsaantal op tot enkele miljoenen en een grote stad als Tikal telt dan zo´n honderdduizend inwoners. Ook de kunst bloeit geweldig op en architectuur, beeldhouwkunst en schilderkunst bereiken een ongeëvenaarde virtuositeit.

Voor de Maya's is hun koning een bevoorrechte bemiddelaar tussen de mens en de bovennatuurlijke wereld. Een wereld die bevolkt wordt door goden die met natuurverschijnselen, activiteiten of plaatsen verbonden waren, door dubbelgangers (neven vezen) die optraden als spirituele begeleiders, en door geesten van voorouders. We vinden deze wezens terug in de prachtige, veelkleurige versiering van veel keramisch werk.

Ondanks de volledige verdwijning van de oude Maya-beschaving is hun cultuur niet ter ziele. Tegenwoordig wonen er nog zo´n acht miljoen indianen op het grondgebied van hun voorouders, waar ze de vele tradities van het precolumbiaanse tijdperk voortzetten.

Een voorbeeld van de Maya-kunst is het portret van koning Kínich Kan Balam II, die regeerde van 684 tot 702 (zie afbeelding). Deze kop is oorspronkelijk in stuc met sporen van verf en mogelijk uit Palenke afkomstig. De kop heeft typische Maya-trekken: een aflopend voorhoofd, mongoloïde ogen, een haakneus met hoge brug en vlezige lippen. Vooral de neus en lippen zijn in deze voorstelling benadrukt, zoals bij alle bekende portretten van de koning. Om dit begeerde uiterlijk te verkrijgen werden de hoofden van jonge kinderen met houten plankjes vervormd. Deze kop draagt traditionele oorsieraden. Zijn gezicht wordt opzij begrensd door de onderkant van een bundel pluimen die verdwenen is; uit de bovenkant van zijn hoofd rijst een andere bundel op. Een lapje katoen bedekt zijn voorhoofd.

Chichen Itza, “het nieuwe wereldwonder” (juli 2007)

De opkomst van Itsaj: In het zuidelijke deel van deze vindplaats bevinden zich voorbeelden van zuivere Puuc-architectuur (de Iglesia, het caracol, etc.), zoals in de andere delen van Noord-Yucatán te vinden is. In de noordelijke stadswijk overheerst een soort “internationale stijl”, zoals te zien is aan de atlanten van de Jaguar, de zogenaamde Chac-mool -altaren in de vorm van op de rug liggende krijgers, en de Tempel van de Krijgers met zuilenrijen. De vierzijdige hoofdpiramide die El Castillo genoemd wordt, domineert een groot plein in dit deel van de plaats, en het grootste balspelplein van Mesoamerika ligt ten noordwesten van dit bouwwerk.

Los van de etnische wortels van de Istaj is het wel duidelijk dat het wat betreft de heersende klasse ging om een kosmopolitische, vernieuwende en agressieve en goed georganiseerde groep, die economisch en cultureel sterk naar buiten gericht was. Zo nam het handelsverkeer toe dankzij uitgebreide handelsnetwerken tussen de samenlevingen van het hoogland en die van het laagland waardoor de ruil van zowel goederen als ideeën snel plaatsvond. Daarmee verbreidde de zogenaamde “internationale stijl” zich eveneens verder en sneller.