DE AZTEEKSE KALENDER, BETEKENIS VAN MYTEN EN RITUELEN

De Azteekse Cultuur:

Waarschijnlijk net als de andere culturen in de periode van het oude Meso-Amerika, is de Azteekse ook geobsedeerd met het berekenen van de tijd.

Kalender:

De Azteekse zonnekalender werd onderverdeeld in 18 maanden van 20 dagen per maand. Dit maakt samen een jaar van 360 dagen plus vijf dagen die werden beschouwd als leeg en zonder naam, nemonteni of dagen zonder doel. Mensen die geboren waren in deze periode van 5 dagen, die overeenkomen met 28, 29, 30, 31 januari en 1 februari, leefden zonder een duidelijke bestemming, omdat de geboortedag het lot in het leven bepaalde. Elke van de 18 maanden had een naam, meestal gebaseerd op een feest of verband houdend met een natuurgebeurtenis, voorbeelden: Xocotlhuetzi: de val van de vruchten; Huey Tecuilhuitl: het grote feest van de Heren; Teotleco: het naar de aarde komen van de goden. De lente is voor de Azteken het seizoen waarin de planten weer uitlopen en het weer warmer wordt. De meest bekende afbeelding is die van Xipe Totec of degene die een nieuwe huid draagt en verandering afbeeldt.

Een tweede telling, de Tonalpohualli, of dagentelling, met een lengte van 260 dagen. De dagen waren benoemd volgens een combinatie van 20 symbolen en 13 getallen. Hieronder de eerste twintig dagen: 1. Krokodil; 2. Wind; 3. Huis; 4. Hagedis; 5. Slang; 6. Dood; 7. Hert; 8. Konijn; 9. Water; 10. Hond; 11. Aap; 12. Gras; 13. Riet; 1. Ocelot; 2. Adelaar; 3. Havik; 4. Beweging; 5. Vuursteen; 6 Regen; 7. Bloem.

Het begin van de dagentelling kon vallen op iedere dag van de solaire kalender, deze twee kalenders zijn te vergelijken met twee wielen, een grote met 365 tanden, en een kleinere met 260. Als het grotere wiel 52 keer en de kleine 73 keer heeft gedraaid is men terug op de uitgangspositie. Dit betekent dat er na 52 solaire jaren een nieuwe cyclus begon. De tonalamatl verwijst constant naar gunstige en ongunstige dagen voor handel drijven, oorlog voeren, oogst inzamelen. In onze cultuur kunnen wij dit vergelijken met de dierenriem. Maar voor de Azteken was de betekenis van het nummer dertien bijvoorbeeld sterker: na vier keer 13 jaar was de solaire cyclus ten einde en hield men rekening met een complete vernietiging van de aarde door een bepaald natuurverschijnsel. Op zo'n dag werden alle huishoudelijke voorwerpen stukgeslagen of verbrand en alle haarden werden uitgedoofd. Gedurende de laatste zonsondergang (want misschien zou de zon niet meer opkomen) klonk een weeklaag over de vallei van Mexico. In de nacht klom een processie van priesters naar de top van de heuvel van La Estrella ten zuiden van Tenochtitlan om een waak te houden. Als de eerste zonstralen zichtbaar werden, werd de Fuego Nuevo (het nieuwe vuur) aangestoken en was de wereld veilig voor de komende 52 jaar. Deze ceremonie werd voor de laatste keer in 1507 onder Moctezuma II gehouden. Tot een volgende keer in 1559 kwam het niet omdat de Azteekse wereld werd weggevaagd, niet door natuurgeweld maar door het geweld van de Spanjaarden.

Taal der Azteken en de huidige Nahuas:

Volgens de volkstelling van 1970 wonen in Mexico 880.000 Azteken, of mensen die de taal Nahuatl spreken. Met dit getal is het de derde meest gesproken taal van Mexico, na Quechua en Guaraní. Nahuatl komt van het werkwoord nahuati: duidelijk spreken. Ook in kleine dorpen worden de benamingen Mexicano of Mexica gebruikt, en zelden macehualli of azteca.

 © Culturales Mex - www.culturales.nl